Zwanger en vis

Vette vis voor zwangere vrouwen:

Vrouwen die zwanger willen worden, zwanger zijn, of borstvoeding geven, zouden per week 340 gram vette vis moeten eten. Dat zeggen Amerikaanse experts. Nederlanders zouden veel meer vis moeten gaan eten. Dat zegt de Gezondheidsraad in de pas uitgekomen richtlijnen voor een goede voeding. Het advies voor de hoeveelheid visvetten is zelfs verdubbeld: 2x per week vis waarvan minimaal 1x vette vis. Zwangere vrouwen zouden dit advies helemaal ter harte moeten nemen. Vis zit namelijk boordevol voedingstoffen waarvan juist tijdens de zwangerschap meer nodig is.

Elk mens begint zijn leven een beetje als een visje. Zwemmen in het vruchtwater, lekker dobberen in de warme, donkere buik. Alle tijd om te groeien, en dat doen baby’s dan ook razendsnel. Het blijft wonderbaarlijk: het begint met slechts een cel en binnen negen maanden ontstaat een compleet mensenkind! Bij dat hele proces van groei en ontwikkeling speelt voeding een cruciale rol. Want voor al dat groeien zijn natuurlijk veel voedingsstoffen nodig. Het is daarom heel slim als een zwangere vrouw zo gezond mogelijk eet. En bij goed eten hoort vette vis! Want juist de bijzondere vetzuren in die vette vis heeft een kind in de buik hard nodig, bijvoorbeeld voor de vorming van hersenweefsel en voor een goede oogfunctie. In ons land wordt veel onderzoek gedaan naar deze vetzuren. Onderzoek in Maastricht laat zien dat kinderen die voor de geboorte veel visvetzuren via de moeder krijgen, daar zelfs nog op 7-jarige leeftijd van profiteren. Ze zijn motorisch beter ontwikkeld, hun oogfunctie is iets beter en er zijn zelfs aanwijzingen dat ook hun gedrag beter is. Gronings onderzoek toont aan dat visvetzuren tijdens de zwangerschap zorgen voor meer lenige kinderen. Het advies van veel wetenschappers is daarom: Eet regelmatig vette vis, zeker als je zwanger bent. Want met een visje op z’n tijd voelt een baby zich als een vis in het water!

Vissoorten zoals haring, makreel, sardientjes, witte tonijn en zalm zijn rijk aan omega-3 vetzuren. Deze vetzuren zijn erg goed voor de ontwikkeling van de hersenen van het (ongeboren) kind. Ze worden echter niet door het menselijk lichaam aangemaakt en je kunt ze dus alleen via je voeding binnenkrijgen.
Karine Hoenderdos, voedingskundige

Vraag: Mag een zwangere vrouw alle soorten vis eten?
Antwoord: Nee.
Vis is heel gezond tijdens de zwangerschap maar sommige soorten vis kan een zwangere vrouw beter niet eten. Rauwe vacuümverpakte (uit de supermarkt) vis zoals gerookte zalm en gerookte haring kan besmet zijn met de listeriabacterie. Deze vis kan vaak lang worden bewaard en juist tijdens het bewaren kunnen de bacteriën zich sterk vermenigvuldigen. Voor alle zekerheid is het beter deze vis niet koud te eten tijdens de zwangerschap. Gerookte vis die in een warm gerecht is verwerkt is veilig; door verhitten worden de bacteriën gedood. Ook haring kan gewoon gegeten worden.
Haring wordt kort bewaard waardoor bacteriën vrijwel geen kans krijgen zich te ontwikkelen. Ook met roofvissen moet een zwangere vrouw oppassen. Roofvissen zoals zwaardvis, en (verse) tonijn kunnen verontreinigd zijn met zware metalen (met name kwik). Deze stoffen kunnen nadelig zijn voor de ontwikkeling van de baby in de baarmoeder. Ons advies is om witvis, zalm tonijn , zwaardvis en marlijnvis goed door te bakken.
Volgens de experts, die uit verschillende vakgebieden komen, eet negentig procent van de vrouwen minder dan de aanbevolen hoeveelheid vis.

Hersenfunctie moeder:

Visvetten spelen een belangrijke rol in het functioneren van de hersenen. Hornstra heeft onderzocht of de hoeveelheid visvetten in het bloed van de zwangere vrouw samenhangt met het functioneren van de hersenen. Uit dit onderzoek blijkt dat het leervermogen van zwangere vrouwen afneemt met het vorderen van de zwangerschap.

In die tijd daalt ook de concentratie van visvetten in het bloed van de moeder. Er lijkt een relatie te bestaan. Uit ander onderzoek bleek al dat vrouwen in landen waar men veel vis eet, veel minder kans op een postnatale depressie hebben dan in landen waar weinig vis gegeten wordt.

Motoriek Baby:

Als zwangere vrouwen veel vis eten, ontwikkelen hun baby’s zich motorisch duidelijk beter in de eerste achttien maanden van hun leven. Baby’s die voor de geboorte via de navelstreng al veel lange keten meervoudig onverzadigde vetzuren (visolie vetzuren) in hun bloed hebben gekregen, zijn na achttien maanden minder houterig en bewegen zich vloeiender. Baby’s die voor de geboorte juist veel transvetzuren in hun bloed hebben, ontwikkelen zich in die periode motorisch juist minder goed.

Transvetzuren zijn niet-natuurlijke vetten die door de voedingsindustrie in voedingsmiddelen zijn opgenomen. Dit blijkt uit onderzoek van de werkgroep Early Nutrition and Development van het Universitair Medisch Centrum Groningen. Zij publiceren deze week over hun onderzoek in het gerenommeerde Amerikaanse tijdschrift Pediatric Research. Het is wereldwijd voor het eerst dat het effect van prenatale voeding op de motorische ontwikkeling van de baby na achttien maanden is aangetoond.

Aan het onderzoek hebben ruim 300 kinderen in Nederland meegedaan; zij zijn allemaal na een normale voldragen zwangerschap geboren. Doordat de wanden van de navelstrengbloedvaten van deze kinderen onderzocht zijn, kon geanalyseerd worden welke voedingsstoffen prenataal al aanwezig waren. Voor het eerst kon zo het verband tussen de prenatale voedingstoestand en de neurologische ontwikkeling na achttien maanden vastgesteld worden. Dit geeft vooral aan hoe groot de invloed van prenatale voeding op de ontwikkeling van een baby is, zegt Mijna Hadders-Algra, hoogleraar ontwikkelingsneurologie aan het UMCG en projectleidster van het onderzoek. Als vrouwen zwanger zijn, is het voor de motorische ontwikkeling van hun baby het beste als ze veel makreel en andere vette vis eten. Daar zitten namelijk veel visolie vetzuren in. Kinderen hebben na achttien maanden een betere spontane motoriek als ze bij de geboorte veel vetzuren afkomstig uit visolie in hun bloed hebben. Ze struikelen niet over speeltjes die ze zelf hebben neergelegd en bewegen zich vloeiender, minder houterig. Hebben ze voor de geboorte veel transvetzuren in hun bloed gehad, dan is hun motoriek duidelijk veel minder goed. Transvetzuren zitten vooral in producten als chips, kroketten, patat en gevulde koeken. Zwangere vrouwen kunnen die versnaperingen dan ook beter laten staan.

Het onderzoek heeft in totaal negen jaar in beslag genomen. Het UMCG is het enige onderzoekscentrum dat dit type prenataal onderzoek kan doen en dat de neurologische deskundigheid heeft om de effecten van visolie vetzuren en transvetzuren te onderzoeken. Doordat nu voor het eerst het effect op de ontwikkeling na achttien maanden is vastgesteld, is er vanuit de hele wereld al wetenschappelijke belangstelling voor de uitkomsten van haar onderzoek. Hadders hoopt dat met de uitkomsten van dit onderzoek, de voedingsindustrie het gebruik van de transvetzuren verder zal terugdringen.

Goed voor het kind:

Hornstra heeft ook gekeken of het gehalte aan visvetten bij de moeder tijdens de zwangerschap invloed heeft op de ontwikkeling van het kind. Als een moeder tijdens de zwangerschap weinig visvetten in het bloed heeft, wordt het kind ook geboren met weinig visvetten in het lichaam. Hornsta heeft gekeken of hiervan een effect was te zien bij kinderen op 7-8 jarige leeftijd. Hij vond geen verschil in de ontwikkeling van de hersenen. Wel zag Hornstra een verschil in motorische ontwikkeling. Ze konden ook scherper zien en sneller informatie opnemen dan kinderen met weinig visvetten bij de geboorte. Vooral de hoeveelheid visvetten die een kind na de geboorte bezit, lijkt van belang volgens Hornstra. Voor hem reden om vrouwen aan te raden tijdens de zwangerschap te zorgen voor voldoende visvetten in de voeding.
Appels en vis tijdens zwangerschap beschermt kind tegen astma en allergie.

Borstvoeding 1.

Extra adviezen voor zwangere en vrouwen die borstvoeding geven:
Eet niet meer dan twee keer per week vette vis. Omdat vis kleine hoeveelheden dioxines kan bevatten is het verstandig om maximaal twee porties van eenzelfde vissoort in een week te eten. Varieer met de verschillende soorten vis. Je hebt genoeg keuze.

Vermijd gerookte vis vacuümverpakt: Vacuümverpakte vis (uit het koelvak) kan besmet zijn met Listeria- bacteriën. Door verhitting gaan de bacteriën dood. Eet daarom alleen vacuümverpakte gerookte zalm als deze nog wordt verwarmd, bijvoorbeeld in een ovenschotel of pastasaus. Vers gerookte zalm of zalm uit de diepvries kun je gewoon eten. Dit advies geldt ook voor ouderen en mensen met een verminderde weerstand.

Vermijd ook de roofvissen: verse tonijn, zwaardvis, haai en koningsmakreel. Met deze vissoorten heb je een grotere kans op het binnenkrijgen van te veel gifstoffen. Van tonijn uit blik kun je wel gewoon twee porties per week eten.

Borstvoeding 2

Onderzoeken over de hele wereld hebben aangetoond dat het eten van vette vis tijdens de zwangerschap, maar ook tijdens de periode van borstvoeding heel belangrijk is voor de ontwikkeling van de hersenen van de foetus/baby.
De omega 3 vetzuren die in vette vis zitten, en voor de ontwikkeling van de hersenen dus zo belangrijk zijn, kunnen niet door het menselijk lichaam worden aangemaakt. Je moet ze dus via de voeding binnenkrijgen.
Uit onderzoek is gebleken dat kinderen van moeders die voldoende vette vis aten, kinderen krijgen die betere communicatieve vaardigheden en een hoger IQ hebben. Ook de fijne motoriek en de sociale ontwikkeling van kinderen van moeders die voldoende vis aten tijdens de zwangerschap en de periode van borstvoeding is duidelijk beter.

Behalve veel gezonde voedingsstoffen kunnen vette vissen en roofvissen ook kwik, dioxinen en PCB’s bevatten. Die stoffen komen in de vis terecht door milieuvervuiling. 
In het algemeen zijn de gezondheidsvoordelen van het eten van vette vis groter dan de nadelen. Vanwege de dioxinen wordt het eten van paling uit de grote rivieren helemaal afgeraden.

Voor zwangere vrouwen heeft het Voedingscentrum het voedingsadvies over vette vis bijgesteld. Zij kunnen beter niet vaker dan twee keer per week vette vis eten. Het eten van roofvissen zoals snoekbaars, haai, koningsmakreel, verse tonijn, zwaardvis en marlijn wordt helemaal afgeraden.
Vette vis voor de hersenontwikkeling van je baby:
Dat het eten van vette vis goed is voor ons weten we allang. Echter dat het eten van vette vis ook heel goed is voor de ontwikkeling van je baby is iets wat lang niet alle zwangere vrouwen/jonge moeders weten.
Eet meer vis, vooral als je zwanger bent!

Recepten

Zoute haringsalade op toast

Benodigdheden:
2 eieren
6 haringen zonder staart en graat
2 uien
2 augurken
1/4 liter cr�me fraiche
Toast

Bereiding:
Kook de eieren hard en pel ze.
Snij de haringen zeer fijn (scherp mes), snipper de uien ragfijn en snij ook de augurk zeer fijn.
Snij de eieren door midden en haal het eigeel er uit. Snij het eiwit heel fijn en prak de eierdooiers met een vork fijn. Meng de cr�me fraiche door de eierdooiers en voeg hierbij de augurk, eiwit, ui en de haring en meng alles goed door elkaar.

Heerlijk op een toastje.

Garneringstip: doe bovenop kruislings twee stukjes bieslook.

Zure haring in mosterd roomsaus

Benodigdheden:
4 zure haringen
2 zure augurkjes
1 el mayonaise
1 el grove mosterd
1/8 liter zure room
1 el fijngehakte dille

Bereiding:
Laat de haringen uitlekken in een vergiet.
Snij de augurkjes in kleine stukjes.
Meng de mayonaise, mosterd en de dille door de zure room.
Snij de zure haring in dusdanige stukjes dat zij op een toastje of een stuk stokbrood past.
Meng vervolgens de haring en augurk door de mosterd roomsaus.

Erg lekker op toast of stokbrood.

Serveertip: presenteer het geheel op een mooie schaal met bovenop een takje dille.

Haring in zure room

Benodigdheden:
300 gr. zure haring
250 ml zure room
2 el witte wijnazijn
1/2 tl suiker (fijne tafelsuiker)
1 ui
1 el verse bieslook

Bereiding:
Laat de haring uitlekken in een vergiet.
Meng de zure room, azijn en suiker door elkaar totdat de suiker is opgelost.
Snij de uitgelekte zure haring in de lengte doormidden en leg ze op een mooie schaal. Schep het room mengsel er over en garneer met de ui en de fijngehakte bieslook.

Lekker op een roggebroodje.

Gefrituurde haring

Benodigdheden:
8 verse haringen
125 ml melk
200 gr fijne havermout
peper
zout
olie

Bereiding:
Vraag aan de visboer (of als u het zelf kunt) om van 8 verse haringen de kop, de vinnen, de ingewanden en de graat te verwijderen.
Doe door de havermout wat peper en zout.
Vouw de haring open en haal hem door de melk en vervolgens door de havermout.
Verhit de olie in een koekenpan en frituur daarin de haring goudbruin. Laat de haring uitlekken op wat keukenpapier.

Heerlijk als tussendoortje

Garneertip: presenteer met wat schijfjes citroen of limoen.

Bekijk onze webshop